kal-fadhigii Caadiga ahaa Ee Golaha Dhexe Ee XDSHSI

Jigjiga(Cakaaranews) Jamce, 24kii February 2017. Waxaa si rasmi ah hoolka shirarka ee kaali2 uga furmay kulankii caadiga ahaa ee golaha dhexe ee XDSHSI oo lagu qiimaynayay waxqabadyada qorshayaashii udhignaa xisbiga iyo xukuumada 6dii bilood ee lasoo dhaafay.

Hadaba, kalfadhigan oo socday mudo 4 maalmood ah ayaa qiimayn qotodheer, lahalgan iyo islahalgan kadib waxaa kasoo baxay natiijooyin waxku-ool ah oo uu goluhu codbuuxa iskula-qaatay oo ay kamid ahaayeen: jihooyin siyaasadeed oo kucabiran sii joogtaynta natiijooyinka horumarineed, nabadgelyo iyo nidaamka maamulka suuban oo udhignaa sidan: inaysan marnaba shacabka deegaanka, XDSHSI iyo xukuumada deegaankuba iloobaynin:

1.       Sida ururka EPRDF uu taageerada joogtada ah usiiyo XDSHSI

2.       Halgankii ciidamada difaaca qaranka ee dalkeena iyo ciidanka booliska gaarka ah ee deegaankeenuba ay naftooda, maalkooda iyo dhiigoodaba ugu huraan nabada deegaanka iyo guulihii taariikhiga ahaa ee ay kasoo hoyiyeen

3.       Boardiga taakulaynta gaarka ah ee heer federal sida uu ucaawiyo DDSI

4.       Wasaaradaha heer federaal sida ay ucaawiyaan xafiisyada heer deegaan ee dhigooda ah

5.       Kago'naanshaha dawlada federalka ah oo tusaale loogu soo qaadan karo socdaalkii taariikhda galay ee uu raisal wasaaraha dalkeena mudane Hailemariam Desalegn kuyimid deegaankeena oo uu kujoogay mudo 3 cisho iyo 2 habeen ah isagoo dadkii ay abaartu saamaysay ugu tagay goobihii ay kusugnaayeen sida gaashaamo iyo jawaab bixinta degdega ah ee dhinac walba ay dawlada federalka ah ee dalkeenu lagarab taagan tahay deegaanka.

Dhanka kale, waxay golaha dhexe ee XDSHSI islaqaateen in deegaanka ay kajiraan shaqooyin natiijo keenay oo ay kamarag-kaceen shacabka DDSI dal iyo dibadba, dawlada federalka ah oo uu ugu horeeyo raisal wasaaraha dalkeena, boardiga taakulaynta gaarka ah ee dalkeena, ciidamada difaaca qaranka,  xafiiska EPRDF iyo caalaamkuba marka laga eego dhinaca horumarka, nabadgelyada iyo maamulka suuban ee guud ahaanba maanta kajira deegaankeena marka labar-bardhigo 7sano kahor siduu deegaanku ahaa.

Sidaasdarteed, ayaa wuxuu goluhu codbuuxa iskulaqaatay in si loo sii wado shaqooyinkaas iyo kuwo kale oo muhiim ah in habeen iyo maalinba loo adeego shacabka deegaanka iyadoo laladagaalamayo  qodobadan khatarta ku ah kamidho-dhalinta waajibaadyada shaqo iyo jiritaanka xisbiga iyo xukuumada si aynaan dib uga noqonin halka aan maanta taaganahay una gaadhno higsigeena fog. waxaana kamid ah:

1.       kamid ahaanshaha urur siyaasi ah oo diimeed noocuu doonaba ha ahaadee

2.       Xagjirnimada

3.       Ubbonimada, Itixaadnimo, SSInimada

4.       Tataqisim

5.       Qalin-shubatanimada

6.       Xoolo-cirdoonimada

7.       Haad-fuulnimada

8.       Qabilism

9.       Xaabo urursi kusalaysan kalsooni-daro

10.   Kalsooni-daro

11.   Laba-wajiile

12.   Siyaasada call boxka ah

Iskusoo wada duuboo, golaha ayaa codbuuxa ku ansixiyay in si loo sii wado isbadalkan markhaati-madoo  nka ah ee kahanaqaaday deegaanka ay sii dardargalinayaan qodobadan hoos kuqoran:

1.       Inay sii laba-jibaarayaan shaqooyinkii iyo kago'naanshihii keenay natiijooyinkan horumarineed, nabadgelyo iyo maamul suuban

2.       In si nabadgelyada deegaankeenu unoqoto mid waarta oo aan dib unoqosho lahayn lasii adkeeyo tabihii ladagaalanka xagjirnimada islamarkaana ay waajib tahay in si aysan ururada xagjjirka ahi uhawaysanin inay soo galaan deegaankeena laga hortago

3.       Inay sii xoojinayaan shaqooyinkii kudayashada mudnaa ee dal iyo dibadba lagaga tirtiray Ubbo

4.       Inay sii xoojinayaan ladagaalanka musuqa, qabyaalada iyo xoolo-cirdoonimada

5.       Inay sii xoojinayaan qorshayaasha horumarineed ee gaar ahaan dhinaca biyaha-qodista ceelasha dhaadheer, biyo-xidheenada iyo waraabka

6.       Hirgalinta jidadka iyo dhisida buundooyinka

7.       Kor uqaadida caafimaadka, kahortaga iyo daawaynta cudurada iyo kashaqaysiinta xarumaha caafimaadka

8.       Kor uqaadida waxsoosaarka xoolaha iyo beeraha

9.       Kor uqaadida waxbarashada iyo shaqo-abuurka

10.   Kor uqaadida haweenka ee dhinaca siyaasada

11.   Hirgalinta iyo sii xoojinta barnaamijka xoolo-dhaqato beeralaynimada

12.   Kor uqaadida xidhiidhka dadwaynaha ee dibada iyo dalka gudihiisaba

13.   Ladagaalanka kontarabanka iyo dhiiri-galinta ganacsiga sharciga ah

14.   Kobcinta awooda iyo horumarinta khayraadka dadka

15.   Horumarinta magaalooyinka iyo warshadaha

16.   Kor uqaadida dakhliga

17.   Hirgalinta saraynta sharciga iyo cadaalada

Ugudanbayna, golaha ayaa balanqaaday inay shacabka ugu adeegayaan si kago'naanshiiyo iyo dareen wadaniyadeed leh  si ay uga midho-dhaliyaan yoolasha horumarineed ee uyaala. waxayna intaa kudareen in XDSHSI oo kufaanaya itoobiyanimadiisa islamarkaana sii labajibaaraya xidhiidhka bahwadaagnimo ee uu laleeyahay ururka EPRDF kana faaiidaysanaya taageerada aan kalago'a lahayn ee dawlada federalka ah iyo ururka EPRDF ay shacabka ugu shaqaynayaan si daacadnimo ah.